Παγκοσμιοποίηση, υγεία και πολιτική υγείας
Journal
Νοσηλευτική
Date Issued
2011
Abstract
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας ως προς τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στον τομέα της υγείας και την αναγκαιότητα της συμβολής των διεθνών οργανισμών για τη διαμόρφωση παγκόσμιας πολιτικής υγείας. Υλικό-Μέθοδος: Η μεθοδολογία της εργασίας περιελάμβανε
αναζήτηση μελετών ανασκόπησης και ερευνητικών μελετών, που αναφέρονταν
στις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στον τομέα της υγείας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, χρησιμοποιώντας τις λέξεις-κλειδιά «παγκοσμιοποίηση», «υγεία»,
«πολιτική» και «επιπτώσεις». Η αναζήτηση επεκτάθηκε στις βάσεις δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του
Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) της τελευταίας πενταετίας. Αποτελέσματα: Τα
αποτελέσματα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας είναι αντικρουόμενα, καθώς
η πλειοψηφία των ερευνητικών μελετών καταδεικνύει, ότι η διαδικασία της παγκο-
σμιοποίησης έχει ευεργετικά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας. Οι κυριότερες
θετικές επιδράσεις περιλαμβάνουν την εξέλιξη της τεχνολογίας, καθώς και άλλων επιστημών που συμβάλλουν στην ταχύτατη διακίνηση των αγαθών και των νέων επιτευγμάτων, στη διευκόλυνση της επικοινωνίας των ανθρώπων και στην καταπολέμηση των ασθενειών. Αντίθετα, άλλες μελέτες έχουν δείξει αρνητικές επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, όπως ανισότητες στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών, ανεργία, φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό, έννοιες συνδεδεμένες με την υγεία και τις ασθένειες. Τα καταναλωτικά επίσης πρότυπα που προωθούνται, οδηγούν στην
αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, σε οικολογικές καταστροφές ενώ θέτουν την υγεία των καταναλωτών σε κίνδυνο. Στο πολιτικό δε επίπεδο υπονομεύονται πολλοί δημοκρατικοί θεσμοί, αφού τα εθνικά κέντρα εξουσίας δεν ελέγχουν πλήρως την οικονομική πολιτική και υποχρεώνονται να προσαρμόζονται στις επι-
ταγές διεθνών κέντρων και παγκόσμιων ρευμάτων. Συμπεράσματα: Η διαιώνιση
των μεγάλων προβλημάτων υγείας αντανακλά, εκτός από τις ευθύνες των ισχυρών
του πλανήτη μας και την αδυναμία του ΠΟΥ, του ΟΗΕ και της ΕΕ να διαδραματίσουν
πρωταγωνιστικό ρόλο για χάραξη, αλλά και εφαρμογή παγκόσμιας πολιτικής υγείας.
αναζήτηση μελετών ανασκόπησης και ερευνητικών μελετών, που αναφέρονταν
στις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης στον τομέα της υγείας σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, χρησιμοποιώντας τις λέξεις-κλειδιά «παγκοσμιοποίηση», «υγεία»,
«πολιτική» και «επιπτώσεις». Η αναζήτηση επεκτάθηκε στις βάσεις δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του
Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) της τελευταίας πενταετίας. Αποτελέσματα: Τα
αποτελέσματα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας είναι αντικρουόμενα, καθώς
η πλειοψηφία των ερευνητικών μελετών καταδεικνύει, ότι η διαδικασία της παγκο-
σμιοποίησης έχει ευεργετικά αποτελέσματα στον τομέα της υγείας. Οι κυριότερες
θετικές επιδράσεις περιλαμβάνουν την εξέλιξη της τεχνολογίας, καθώς και άλλων επιστημών που συμβάλλουν στην ταχύτατη διακίνηση των αγαθών και των νέων επιτευγμάτων, στη διευκόλυνση της επικοινωνίας των ανθρώπων και στην καταπολέμηση των ασθενειών. Αντίθετα, άλλες μελέτες έχουν δείξει αρνητικές επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, όπως ανισότητες στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών, ανεργία, φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό, έννοιες συνδεδεμένες με την υγεία και τις ασθένειες. Τα καταναλωτικά επίσης πρότυπα που προωθούνται, οδηγούν στην
αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, σε οικολογικές καταστροφές ενώ θέτουν την υγεία των καταναλωτών σε κίνδυνο. Στο πολιτικό δε επίπεδο υπονομεύονται πολλοί δημοκρατικοί θεσμοί, αφού τα εθνικά κέντρα εξουσίας δεν ελέγχουν πλήρως την οικονομική πολιτική και υποχρεώνονται να προσαρμόζονται στις επι-
ταγές διεθνών κέντρων και παγκόσμιων ρευμάτων. Συμπεράσματα: Η διαιώνιση
των μεγάλων προβλημάτων υγείας αντανακλά, εκτός από τις ευθύνες των ισχυρών
του πλανήτη μας και την αδυναμία του ΠΟΥ, του ΟΗΕ και της ΕΕ να διαδραματίσουν
πρωταγωνιστικό ρόλο για χάραξη, αλλά και εφαρμογή παγκόσμιας πολιτικής υγείας.