Please use this identifier to cite or link to this item:
https://hdl.handle.net/20.500.14279/35571| Title: | Χρήση, αποδοτικότητα και ικανοποίηση του ιατρικού προσωπικού σχετικά με τον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας στο πλαίσιο του ΓεΣΥ στην Κύπρο | Authors: | Ρόμπολας, Περικλής | Keywords: | Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (ΗΦΥ);ΓεΣΥ;Κύπρος;Χρήση;Αποδοτικότητα;Ικανοποίηση | Advisor: | Masouras, Panicos | Issue Date: | Dec-2025 | Department: | Department of Nursing | Faculty: | Faculty of Health Sciences | Abstract: | Εισαγωγή: Η ραγδαία ανάπτυξη των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) έχει οδηγήσει στη ριζική αναμόρφωση των υπηρεσιών υγείας μέσω της Ηλεκτρονικής Υγείας, η οποία αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα στα συστήματα υγείας διεθνώς. Ο Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας (ΗΦΥ) αποτελεί βασικό τεχνολογικό εργαλείο αυτής της μεταρρύθμισης, στοχεύοντας στη βελτίωση της ποιότητας, της αποδοτικότητας και της ασφάλειας της φροντίδας. Στην Κύπρο, η εισαγωγή του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ) από το 2019 συνοδεύτηκε από την καθολική εφαρμογή του ΗΦΥ. Παρά τη θεσμική του υλοποίηση, η χρήση του ΗΦΥ, η αποδοτικότητα και η ικανοποίηση των ιατρών ως τελικών χρηστών δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς. Η κατανόηση αυτών των παραμέτρων είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της λειτουργίας και της αποδοχής του συστήματος. Σκοπός: Η μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση της χρήσης, της αποδοτικότητας και της ικανοποίησης του ιατρικού προσωπικού σε σχέση με τον ΗΦΥ στο πλαίσιο του ΓεΣΥ στην Κύπρο και στην αναζήτηση ύπαρξης συσχετίσεων με δημογραφικούς κι εργασιακούς παράγοντες. Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική περιγραφική μελέτη ποσοτικού χαρακτήρα. Ο πληθυσμός στόχος περιλάμβανε όλους τους εγγεγραμμένους ιατρούς στο ΓεΣΥ (Ν = 2.648). Εφαρμόστηκε μη τυχαία δειγματοληψία μέσω ηλεκτρονικής αποστολής ερωτηματολογίου αυτοαναφοράς σε όλα τα μέλη του Ιατρικού Συλλόγου Κύπρου. Συνολικά ανταποκρίθηκαν 429 ιατροί, αποδίδοντας ποσοστό απόκρισης 16,2%. Το ερωτηματολόγιο αξιολογούσε τέσσερις κλίμακες (Χρήση, Αποδοτικότητα, Ικανοποίηση, Σφαιρική Αποτίμηση) με πεντάβαθμη κλίμακα Likert. Η ανάλυση δεδομένων πραγματοποιήθηκε με SPSS v.26, χρησιμοποιώντας περιγραφική στατιστική, ανάλυση συσχετίσεων (Pearson r) και δοκιμές σημαντικότητας (F-test, ANOVA) με επίπεδο σημαντικότητας p < 0,05. Ελέγχθηκε η αξιοπιστία των κλιμάκων (Cronbach’s α > 0,80 σε όλες τις περιπτώσεις). Αποτελέσματα: Η μέση βαθμολογία της κλίμακας «Χρήση του ΗΦΥ για Κλινικά Θέματα στην Εργασία» είναι 50.9/100, τιμή που υποδεικνύει μέτριο βαθμό χρήσης λειτουργιών του ΗΦΥ από τους χρήστες. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες κατέγραψαν βαθμολογία μεταξύ 21.5/100 και 84/100. Η ηλικία [rs(429)=-0.970, p<0.001] και η εργασιακή εμπειρία [rs(429)=-0.906, p<0.001] συσχετίστηκαν αρνητικά με τον βαθμό χρήσης των λειτουργιών του ΗΦΥ. Θετικά όμως συσχετίστηκαν η εξοικείωση με τη χρήση Η/Υ και ΤΠΕ [rs(429)= 0.701, p<0.001], η εκπαίδευση/ κατάρτιση σε σχέση με τον ΗΦΥ [rs(429)=0.477, p<0.001], η εξοικείωση με τη χρήση του ΗΦΥ [rs(429)=0.661, p<0.001] και η υποστήριξη από τον ΟΑΥ [rs(429)=0.357, p<0.001]. Ως προς τη μέση βαθμολογία της κλίμακας «Αποδοτικότητα στην Εξάσκηση των Καθηκόντων του Κλινικού Έργου κατά τη Χρήση του ΗΦΥ» αυτή είναι 57.4/100, τιμή που αποτυπώνει μέτριο βαθμό αποδοτικότητας των χρηστών του ΗΦΥ κατά την άσκηση του επαγγελματικού έργου τους. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες κατέγραψαν βαθμολογία μεταξύ 23.6/100 και 94.4/100. Αρνητικά συσχετίστηκαν με τον αναφερόμενο βαθμό αποδοτικότητας οι παράγοντες ηλικία [rs(429)=-0.689, p<0.001] και η εργασιακή εμπειρία των χρηστών [rs(429=-0.642, p<0.001]. Όμως θετική υπήρξε η συσχέτιση των παραγόντων εξοικείωση με τη χρήση Η/Υ και ΤΠΕ [rs(429)=0.630, p<0.001], η εκπαίδευση/ κατάρτιση των χρηστών [rs(429)=0.508, p<0.001], η εξοικείωση με τη χρήση του ΗΦΥ [rs(429)=0.603, p<0.001] και η υποστήριξη από τον ΟΑΥ [rs(429)=0.532, p<0.001]. Από την άλλη πλευρά, η μέση βαθμολογία της κλίμακας «Ικανοποίησή από τον ΗΦΥ» είναι 53.1/100, τιμή που αντιπροσωπεύει μέτριο βαθμό ικανοποίησης των χρηστών από τη χρήση του ΗΦΥ. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες κατέγραψαν βαθμολογία μεταξύ 38.3/100 και 73,3/100. Η ηλικία των χρηστών συσχετίστηκε αρνητικά με τον βαθμό ικανοποίησης [rs(429)=-0.394, p<0.001], όπως και η εργασιακή τους εμπειρία [rs(429)=-0.332, p<0.001]. Όμως όσο μεγαλύτερη είναι η εξοικείωση με τη χρήση Η/Υ και ΤΠΕ [rs(429)=0.398, p<0.001], η εκπαίδευση/ κατάρτιση [rs(429)=0.440, p<0.001], η εξοικείωση με τη χρήση του ΗΦΥ [rs(429)=0.072, p<0.001] και η υποστήριξη από τον ΟΑΥ [rs(429)=0.763, p<0.001], τόσο θετικότερος είναι ο βαθμός ικανοποίησης των χρηστών. Επιπλέον η μέση βαθμολογία της κλίμακας «Σφαιρική Αποτίμηση του ΗΦΥ» είναι 55,5/100, τιμή που αντανακλά μέτριο βαθμό γενικής αποτίμησης του ΗΦΥ από τους χρήστες. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες κατέγραψαν βαθμολογία μεταξύ 36.1/100 και 77.8/100. Τόσο η ηλικία των ιατρών [rs(429)=-0.291, p<0.001], όσο και η εργασιακή τους εμπειρία [rs(429)=-0.234, p<0.001] συσχετίστηκαν αρνητικά με τον βαθμό σφαιρικής αποτίμησης του ΗΦΥ από τους χρήστες. Στον αντίποδα η μεγαλύτερη εξοικείωση με τη χρήση Η/Υ και ΤΠΕ [rs(429)=0.214, p<0.001], η προηγούμενη εκπαίδευση/ κατάρτιση σε σχέση με τον ΗΦΥ [rs(429)=0.417, p<0.001], η μεγαλύτερη εξοικείωση με τη χρήση του ΗΦΥ [rs(429)=0.053, p<0.001] και η τεχνική και οργανωτική υποστήριξη από τον ΟΑΥ [rs(429)=0.626, p<0.001], οδηγούν σε θετικό βαθμό σφαιρικής αποτίμησης του ΗΦΥ από τους χρήστες. Συζήτηση – Συμπεράσματα: Η μελέτη καταδεικνύει μέτριο βαθμό χρήσης, αποδοτικότητας, ικανοποίησης και σφαιρικής αποτίμησης του ΗΦΥ από τους ιατρούς στο πλαίσιο του ΓεΣΥ. Η τεχνολογική εξοικείωση, η εκπαίδευση και η τεχνική υποστήριξη αναδείχθηκαν ως οι σημαντικότεροι καθοριστικοί παράγοντες. Η περιορισμένη αποδοτικότητα, η έλλειψη ικανοποίησης και η μέτριου βαθμού χρήση του ΗΦΥ υπογραμμίζουν την ανάγκη ανασχεδιασμού των λειτουργιών, βελτίωσης της εργονομίας του συστήματος, καθώς και θεσμοθέτησης συνεχούς επιμόρφωσης των ιατρών. Το ποσοστό απόκρισης και η δειγματοληψία αποτελούν μεθοδολογικούς περιορισμούς, ωστόσο τα αποτελέσματα παρέχουν αξιόπιστες ενδείξεις για τη διαμόρφωση ανάλογων πολιτικών βελτίωσης της Ηλεκτρονικής Υγείας στην Κύπρο. Συνολικά, τα ευρήματα φανερώνουν ότι η επιτυχής εδραίωση του ΗΦΥ στο ΓεΣΥ προϋποθέτει τον ψηφιακό εγγραμματισμό των χρηστών, μέσω ενίσχυσης των ψηφιακών δεξιοτήτων τους, σταθερή τεχνική υποστήριξη και συμμετοχή όλων των επαγγελματιών υγείας. Η παρούσα μελέτη παρέχει πρωτογενή ερευνητικά δεδομένα για την Κύπρο και συνεισφέρει στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με τη διαχείριση και αποδοχή των συστημάτων Ηλεκτρονικής Υγείας. Τέλος είναι σημαντικό να ακολουθήσουν και άλλες μελέτες σχετικά με τον ΗΦΥ στην Κύπρο, εμβαθύνοντας στους παράγοντες που μελετήθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας. | Description: | Introduction: The rapid development of Information and Communication Technologies (ICT) has led to a profound transformation of healthcare services through eHealth, which constitutes a strategic priority in health systems worldwide. The Electronic Health Record (EHR) represents a core technological component of this reform, aiming to improve the quality, efficiency, and safety of care delivery. In Cyprus, the introduction of the General Healthcare System (GHS) in 2019 was accompanied by the nationwide implementation of the EHR. Despite its institutional adoption, the extent of EHR use, its efficiency, and physicians’ satisfaction as end users have not been adequately investigated. Understanding these parameters is critical for improving system functionality and acceptance. Aim: This study aims to investigate physicians’ use, efficiency, and satisfaction with the EHR within the framework of the GHS in Cyprus, as well as to explore potential associations with demographic and occupational factors. Materials and Methods: A cross-sectional descriptive quantitative study was conducted. The target population comprised all physicians registered with the GHS (N = 2,648). Non-random sampling was applied through the electronic distribution of a self-administered questionnaire to all members of the Cyprus Medical Association. A total of 429 physicians responded, yielding a response rate of 16.2%. The questionnaire assessed four scales (Use, Efficiency, Satisfaction, and Overall Evaluation) using a five-point Likert scale. Data analysis was performed using SPSS v.26, employing descriptive statistics, correlation analysis (Pearson’s r), and significance testing (F-test, ANOVA), with a significance level set at p < 0.05. Scale reliability was confirmed, with Cronbach’s α exceeding 0.80 in all cases. Results: The mean score for the “Use of the EHR for Clinical Tasks in the Workplace” scale are 50.9/100, indicating a moderate level of EHR functionality use. Half of the participants reported scores ranging from 21.5/100 to 84/100. Age [rs(429) = −0.970, p < 0.001] and years of professional experience [rs(429) = −0.906, p < 0.001] were negatively correlated with the degree of EHR use. In contrast, computer and ICT literacy [rs(429) = 0.701, p < 0.001], EHR-related education and training [rs(429) = 0.477, p < 0.001], familiarity with EHR use [rs(429) = 0.661, p < 0.001], and support from the Health Insurance Organization (HIO) [rs(429) = 0.357, p < 0.001] were positively correlated. Regarding he mean score for the “Efficiency in the Performance of Clinical Duties during EHR Use” scale was 57.4/100, reflecting a moderate level of user efficiency in clinical practice. Half of the participants recorded scores between 23.6/100 and 94.4/100. Age [rs(429) = −0.689, p < 0.001] and professional experience [rs(429) = −0.642, p < 0.001] were negatively correlated with perceived efficiency. Positive correlations were observed with computer and ICT literacy [rs(429) = 0.630, p < 0.001], user education and training [rs(429) = 0.508, p < 0.001], familiarity with EHR use [rs(429) = 0.603, p < 0.001], and support from the HIO [rs(429) = 0.532, p < 0.001]. On the other hand, the mean score for the “Satisfaction with the EHR” scale was 53.1/100, representing a moderate level of user satisfaction. Half of the participants reported scores between 38.3/100 and 73.3/100. User age [rs(429) = −0.394, p < 0.001] and professional experience [rs(429) = −0.332, p < 0.001] were negatively associated with satisfaction. Conversely, higher levels of computer and ICT literacy [rs(429) = 0.398, p < 0.001], education and training [rs(429) = 0.440, p < 0.001], familiarity with EHR use [rs(429) = 0.072, p < 0.001], and support from the HIO [rs(429) = 0.763, p < 0.001] were associated with increased satisfaction. Furthermore, the mean score for the “Overall assessment of the EHR” scale was 55.5/100, reflecting a moderate overall assessment by users. Half of the participants reported scores between 36.1/100 and 77.8/100. Physicians’ age [rs(429) = −0.291, p < 0.001] and professional experience [rs(429) = −0.234, p < 0.001] were negatively correlated with overall evaluation. In contrast, greater computer and ICT literacy [rs(429) = 0.214, p < 0.001], prior EHR-related training [rs(429) = 0.417, p < 0.001], increased familiarity with EHR use [rs(429) = 0.053, p < 0.001], and technical and organizational support from the HIO [rs(429) = 0.626, p < 0.001] were associated with a more positive overall assessment. Discussion and Conclusions: The study demonstrates a moderate level of EHR use, efficiency, satisfaction, and overall evaluation among physicians within the GHS framework. Technological literacy, training, and technical support emerged as the most significant determinants. The moderate efficiency, limited satisfaction, and suboptimal use of the EHR underscore the need for system redesign, improved ergonomics, and the institutionalization of continuous professional training for physicians. Although the response rate and sampling constitute methodological limitations, the findings provide reliable evidence to inform policy development aimed at improving eHealth in Cyprus. Overall, the results indicate that the successful integration of the EHR into the GHS requires enhanced digital literacy among users, sustained technical support, and active engagement of all healthcare professionals. This study provides primary empirical data for Cyprus and contributes to the international literature on the management and acceptance of eHealth systems. Further research on the EHR in Cyprus is warranted, with deeper exploration of the factors examined in the present study. | URI: | https://hdl.handle.net/20.500.14279/35571 | Rights: | Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International | Type: | PhD Thesis | Affiliation: | Cyprus University of Technology |
| Appears in Collections: | Διδακτορικές Διατριβές/ PhD Theses |
Files in This Item:
| File | Description | Size | Format | Existing users please |
|---|---|---|---|---|
| PHD-ROMPOLAS-2025-FULLTEXT.pdf | ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ | 23.37 MB | Adobe PDF | Embargoed until December 31, 2028 Request a copy |
CORE Recommender
This item is licensed under a Creative Commons License
