Πρός έναν φιλοσοφικό ορισμό της προσωπογραφίας από το δυτικό πορτρέτο στην ορθόδοξη βυζαντινή εικόνα
Date Issued
2024
Author(s)
Advisor
Abstract
Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια φιλοσοφική διερεύνηση του πορτρέτου, ξεκινώντας
από τη δυτική προσωπογραφία και φτάνοντας έως τη βυζαντινή ορθόδοξη εικόνα. Μέσα από
την ανάλυση φιλοσοφικών ορισμών και προσεγγίσεων της προσωπογραφίας, εξετάζονται τα
όρια και οι λειτουργίες του πορτρέτου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση μεταξύ
καλλιτέχνη, θεατή και εικονιζόμενου προσώπου.
Η εργασία εμβαθύνει στη συζήτηση σχετικά με την απόδοση της προσωπικότητας και
της εσωτερικής ζωής του εικονιζόμενου προσώπου, ενώ παράλληλα αναλύει τη φύση των
πορτρέτων όπως διαφοροποιείται από την κλασική και δυτική παράδοση στη βυζαντινή
εικονογραφία. Εκεί, η έννοια της «εικόνας» αποκτά θεολογικές και πνευματικές διαστάσεις,
οι οποίες ξεφεύγουν από τον ρεαλισμό της δυτικής παράδοσης. Στην ορθόδοξη θεολογία, η
εικόνα δεν αποτελεί απλώς μια αναπαράσταση φυσικών χαρακτηριστικών, αλλά λειτουργεί ως
φορέας της θείας Χάρης, μέσω του οποίου επιτυγχάνεται επικοινωνία με το εικονιζόμενο
πρόσωπο και με την πνευματική σφαίρα.
Η εργασία εξετάζει τη λειτουργία των εικόνων τόσο ως μέσο επικοινωνίας με το
εικονιζόμενο πρόσωπο όσο και με τη σφαίρα του ιερού, αναδεικνύοντας τη δύναμή τους να
μεταφέρουν πνευματικές και θεολογικές αλήθειες. Τέλος, αντιπαραθέτει τις σύγχρονες
φιλοσοφικές αντιλήψεις με τη βυζαντινή θεολογία της εικόνας, αναδεικνύοντας τις ομοιότητες
και διαφορές στις αντιλήψεις για την ταυτότητα, την αναπαράσταση και τη λειτουργία των
πορτρέτων και των εικόνων.
Μέσα από αυτήν την ανάλυση, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία του πορτρέτου και
της εικόνας ως πεδίο φιλοσοφικής μελέτης, που συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον της
σύγχρονης σκέψης.
από τη δυτική προσωπογραφία και φτάνοντας έως τη βυζαντινή ορθόδοξη εικόνα. Μέσα από
την ανάλυση φιλοσοφικών ορισμών και προσεγγίσεων της προσωπογραφίας, εξετάζονται τα
όρια και οι λειτουργίες του πορτρέτου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση μεταξύ
καλλιτέχνη, θεατή και εικονιζόμενου προσώπου.
Η εργασία εμβαθύνει στη συζήτηση σχετικά με την απόδοση της προσωπικότητας και
της εσωτερικής ζωής του εικονιζόμενου προσώπου, ενώ παράλληλα αναλύει τη φύση των
πορτρέτων όπως διαφοροποιείται από την κλασική και δυτική παράδοση στη βυζαντινή
εικονογραφία. Εκεί, η έννοια της «εικόνας» αποκτά θεολογικές και πνευματικές διαστάσεις,
οι οποίες ξεφεύγουν από τον ρεαλισμό της δυτικής παράδοσης. Στην ορθόδοξη θεολογία, η
εικόνα δεν αποτελεί απλώς μια αναπαράσταση φυσικών χαρακτηριστικών, αλλά λειτουργεί ως
φορέας της θείας Χάρης, μέσω του οποίου επιτυγχάνεται επικοινωνία με το εικονιζόμενο
πρόσωπο και με την πνευματική σφαίρα.
Η εργασία εξετάζει τη λειτουργία των εικόνων τόσο ως μέσο επικοινωνίας με το
εικονιζόμενο πρόσωπο όσο και με τη σφαίρα του ιερού, αναδεικνύοντας τη δύναμή τους να
μεταφέρουν πνευματικές και θεολογικές αλήθειες. Τέλος, αντιπαραθέτει τις σύγχρονες
φιλοσοφικές αντιλήψεις με τη βυζαντινή θεολογία της εικόνας, αναδεικνύοντας τις ομοιότητες
και διαφορές στις αντιλήψεις για την ταυτότητα, την αναπαράσταση και τη λειτουργία των
πορτρέτων και των εικόνων.
Μέσα από αυτήν την ανάλυση, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία του πορτρέτου και
της εικόνας ως πεδίο φιλοσοφικής μελέτης, που συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον της
σύγχρονης σκέψης.
File(s)![Thumbnail Image]()
Name
ΛΟΙΖΙΔΗΣ ΦΑΝΟΣ MA THESIS_abstract.pdf
Size
396.93 KB
Format
Adobe PDF
Checksum (MD5)
2396909edf74e16da16b96e14ad2aa2a