Η απεικόνιση της αστικής ζωής και η εικόνα της γυναίκας στο Παρίσι του 19ου αιώνα, στην τέχνη του Ιμπρεσιονισμού - Κλαβαριώτη, Μαρία (My University, 2023)
Το Παρίσι του 19ου αιώνα γνώρισε ριζικές αλλαγές ως προς τις υποδομές της πόλης. Ο Georges Haussmann υπό τις οδηγίες του Ναπολέοντα Βοναπάρτη πραγματοποίησε ένα τεράστιο πρόγραμμα αστικής ανανέωσης με τη δημιουργία μεγάλων βουλεβάρτων, πάρκων και δημόσιων έργων, που συνήθως αναφέρεται ως η ανακαίνιση του Παρισιού από τον Haussmann. Εν τω μεταξύ, ο Charles Baudelaire έγραψε τη θεωρία του περί νεωτερικότητας για την ομορφιά και έκανε έκκληση για τον σύγχρονο ζωγράφο, τον ζωγράφο των ηθών της εποχής, τον οποίο αναγνώριζε στον Eugène Delacroix ως προς τα θέματα και την τεχνική του, και αργότερα στον Constantin Guys, πολεμικό ανταποκριτή και ζωγράφο. Ένα ζωγράφο στον οποίο εντόπιζε το νεωτερικό στοιχείο που έψαχνε όσον αφορά στην τεχνική του. Δηλαδή, τον τρόπο που παρατηρούσε τον κόσμο γύρω του και στη συνέχεια δημιουργούσε σκίτσα που έμοιαζαν με προσχέδιο. Κατά μια διαβολική ανατροπή της μοίρας και του χρόνου, ο Édouard Manet, ένας από τους πρωτοπόρους της εποχής, που αποφάσισε να κάνει τη μεγάλη στροφή στη ζωγραφική του καριέρα απορρίπτοντας την ακαδημαϊκή ζωγραφική και αλλάζοντας εντελώς τα θέματα που επέλεγε να απεικονίσει με σκοπό να αιχμαλωτίσει τη νέα πόλη του Παρισιού που δημιουργήθηκε, δεν αναγνωρίστηκε από τον Baudelaire (την εποχή που ζούσε). Σε αυτό το νέο σκηνικό, όχι μόνο φυσικό αλλά και πνευματικό (στη λογοτεχνία, την ποίηση και τις καλές τέχνες) προοδευτικοί καλλιτέχνες διαμόρφωσαν μια μικρή ομάδα και αποφάσισαν να εκθέσουν τα έργα τους ξεχωριστά από την επίσημη ετήσια έκθεση του Salon, σε μια προσπάθεια να διεκδικήσουν την καλλιτεχνική τους ανεξαρτησία και ελευθερία. Αυτή η μικρή ομάδα, της οποίας οι κύριοι εκπρόσωποι ήταν οι Edgar Degas, Pierre-Auguste Renoir, Claude Monet, Camille Pissarro, Berthe Morisot, Gustave Caillebotte, Alfred Sisley και Mary Cassatt, αποτέλεσε την ομάδα των Ιμπρεσιονιστών. Περιέργως και παρόλο που ο Manet θεωρούνταν ως ηγέτης και υποστηρικτής τους, δεν συμμετείχε ποτέ στις οκτώ εκθέσεις των Ιμπρεσιονιστών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1874-1886. Οι Ιμπρεσιονιστές χαρακτηρίζονταν από την ιδιαίτερη τεχνική τους, τη χρήση του χρώματος και την απεικόνιση του φωτός και οι περισσότεροι εξασκούνταν στη ζωγραφική en-plein air, ενώ κάποιοι από αυτούς περνούσαν τη μέρα τους παρατηρώντας τον κόσμο γύρω τους και ζωγραφίζοντας στα στούντιο τους. Όλοι επέλεγαν ρεαλιστικές σκηνές της σύγχρονης ζωής: στο καφέ, το θέατρο, την όπερα, τους χορούς, τα πάρκα, τις νέες λεωφόρους, τα νέα χαρακτηριστικά της πόλης όπως ο σιδηρόδρομος, δραστηριότητες κοντά στον Σηκουάνα κ.λπ., απεικονίζοντας τις «τραγικές» φιγούρες της καθημερινότητας της παρισινής κοινωνίας. Η ζωή στο Παρίσι του 19ου αιώνα είχε υποστεί ριζικές αλλαγές, με τη χειραφέτηση των γυναικών να είναι σε εξέλιξη. Η Νέα Γυναίκα που δημιουργήθηκε κέρδιζε συνεχώς δικαιώματα από την Κυβέρνηση, παρέχοντάς της ανεξαρτησία σε οικονομικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς τομείς, προωθώντας έτσι την ισότητα της με τους άνδρες. Η Νέα Γυναίκα παρουσιάζεται με διαφορετικούς τρόπους από τους Ιμπρεσιονιστές ζωγράφους και με πιο ενδιαφέρον τρόπους από τις γυναίκες ζωγράφους του Ιμπρεσιονισμού, που θεωρούνταν οι ίδιες ως πρότυπα της Νέας Γυναίκας της εποχής τους.
Keywords: 19ος αιώνας; Παρίσι; Ιμπρεσιονισμός; Εικόνα Γυναίκας; Ανδρική Ματιά; 19th century; Paris; Impressionism; Image of Women; Male Gaze