(Ημι) αυθόρμητος λόγος σε αφασικούς και υγιείς φυσικούς ομιλητές της ελληνικής - Δημητρίου, Μαρία; Κυπριανού, Μαρία (q, 2021)
Εισαγωγή: H αφασία είναι μια επίκτητη νευρολογικής αιτιολογίας διαταραχή επικοινωνίας, η οποία πλήττει διάφορες πλευρές της γλωσσικής επεξεργασίας, όπως είναι η ικανότητα κατανόησης, ανάγνωσης και γραπτού λόγου. Στην βιβλιογραφία υπάρχει ανεπάρκεια εμπειρικών δεδομένων που να αφορούν την ανάλυση του (ημι)αυθόρμητου λόγου ατόμων με ρέουσα και μη ρέουσα αφασία στον ελληνόφωνο πληθυσμό. Σκοπός: Η μεταγραφή και η ανάλυση (ημι)αυθόρμητου λόγου ελληνόφωνων ατόμων με ρέουσα και μη ρέουσα αφασία, καθώς και υγιών ομιλητών της Κοινής Νεοελληνικής Γλώσσας. Μεθοδολογία: Στην ποσοτική έρευνα συμμετείχαν 12 ελληνόφωνα άτομα, εκ των οποίων έξι άτομα είχαν αφασία και έξι άτομα ήταν υγιή. Αυτοί οι συμμετέχοντες συγκρότησαν τέσσερις ομάδες: την ομάδα συμμετεχόντων με μη ρέουσα αφασία (Ν=3) και την ομάδα ελέγχου της (Ν=3), καθώς και την ομάδα συμμετεχόντων με ρέουσα αφασία (Ν=3) και την ομάδα ελέγχου της (Ν=3). Έγινε μεταγραφή και ανάλυση του (ημι)αυθόρμητου λόγου των συμμετεχόντων, ο οποίος εκμαιεύτηκε, μέσω της περιγραφής εικόνας «Κλοπή Μπισκότου» από την Διαγνωστική Εξέταση της Βοστώνης για την Αφασία (ΔΕΒΑ) και μέσω δύο ημιδομημένων συνεντεύξεων. Για τις συγκρίσεις κάθε ομάδας συμμετεχόντων με αφασία με την αντίστοιχη ομάδα ελέγχου ως προς μια σειρά από μεταβλητές (ποσοστό γραμματικών προτάσεων, ποσοστό δομικά πολύπλοκών προτάσεων, ποσοστό ουσιαστικών, ποσοστό ρημάτων, ποσοστό επιθέτων, ποσοστό επιρρημάτων, ποσοστό αντωνυμιών, ποσοστό άρθρων, ποσοστό προθέσεων, ποσοστό μορίων, ποσοστό λειτουργικών λέξεων, ποσοστό λέξεων περιεχομένου), χρησιμοποιήθηκε το Fisher Exact Test for Count Data, ενώ για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε και το λογισμικό πρόγραμμα Microsoft Excel 2019. Aποτελέσματα: Η ομάδα των συμμετεχόντων με μη ρέουσα αφασία είχε σημαντικά χειρότερη επίδοση από την αντίστοιχη ομάδα ελέγχου ως προς την παραγωγή γραμματικών προτάσεων και δομικά πολύπλοκων εκφωνημάτων στις δύο από τις τρεις μεθόδους εκμαίευσης (ημι)αυθόρμητου λόγου («Κλοπή Μπισκότου» και «Εξιστόρηση ιστορίας εγκεφαλικού/δυσάρεστη ιστορία»). Όσον αφορά την τρίτη μέθοδο εκμαίευσης (την δεύτερη «Ημιδομημένη Συνέντευξη»), σημειώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων μόνο ως προς την παραγωγή γραμματικών προτάσεων. Οι συμμετέχοντες με ρέουσα αφασία παρήγαγαν σημαντικά λιγότερες δομικά πολύπλοκες προτάσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη ομάδα ελέγχου, στις δύο από τις τρεις μεθόδους εκμαίευσης (ημι)αυθόρμητου λόγου. Συμπεράσματα: Όπως και σε προηγούμενες μελέτες, έτσι και στην παρούσα μελέτη βρέθηκε ότι τα ελληνόφωνα άτομα με μη ρέουσα αφασία παρουσιάζουν δυσκολίες στην παραγωγή γραμματικά ορθών και συντακτικά πολύπλοκων εκφωνημάτων. Αντίθετα, τα άτομα με ρέουσα αφασία έχουν την ικανότητα να παράγουν γραμματικά ορθά εκφωνήματα. Ωστόσο, τα άτομα με ρέουσα αφασία χρησιμοποιούν συντακτικά απλούστερες δομές σε σύγκριση με την αντίστοιχη ομάδα ελέγχου.
Keywords: Αφασία; Ρέουσα αφασία; Μη ρέουσα αφασία; (ημι)αυθόρμητος λόγος; Κοινή Νεοελληνική Γλώσσα; Aphasia; Fluent aphasia; Non-fluent aphasia; Connected speech; Modern Greek language.