Διερεύνηση της χρήσης της Πληροφορικής της Υγείας από Νοσηλευτές που εργάζονται σε ΜΕΘ ενόψει του ΓεΣΥ στην Κύπρο - Λουκά, Μάριος (Department of Nursing, Faculty of Health Sciences, Cyprus University of Technology, 2020)
Εισαγωγή: Η ραγδαία εξέλιξη της πληροφορικής και συνάμα της τεχνολογίας αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά εφόδια στο χώρο της επίσης συνεχώς εξελισσόμενης υγείας. Στην σύγχρονη εποχή που διανύουμε, οι νοσηλευτές θα πρέπει να συμβιβαστούν με τα νέα δεδομένα της τεχνολογίας και να προσπαθήσουν να αποκτήσουν μια θετική στάση απέναντι στην ραγδαία αυτή εξέλιξη. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της χρήσης της πληροφορικής υγείας από νοσηλευτές που εργάζονται σε ΜΕΘ της Κύπρου καθώς και των στάσεων που επιδεικνύουν απέναντι στην χρήση της Πληροφορικής της Υγείας. Τέλος η συσχέτιση των στάσεων με δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά, ενόψει του ΓεΣΥ στην Κύπρο. Υλικό και Μέθοδος: Η παρούσα έρευνα ήταν περιγραφική μελέτη. Συμμετείχαν 114 νοσηλευτές. Κριτήρια εισδοχής στη μελέτη ήταν να εργάζονται σε ΜΕΘ της Κύπρου και να διαβάζουν Ελληνικά. Η συλλογή των δεδομένων βασίστηκε σε ένα ερωτηματολόγιο το οποίο Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο έχει διαμορφωθεί με τη μέθοδο αντίστροφης μετάφρασής στην ελληνική γλώσσα από ανεξάρτητους μεταφραστές. Το ερωτηματολόγιο χρησιμοποιήθηκε αρχικά σε ένα τυχαίο δείγμα 20 νοσηλευτών για την πολιτισμική προσαρμογή. Στη συνέχεια ακολούθησε το στάδιο κριτικής με τη διανομή του ερωτηματολογίου σε 12 νοσηλευτές για να εντοπιστούν δύσκολα ή δυσνόητα σημεία στις ερωτήσεις, έτσι ώστε να γίνει η στάθμιση και προσαρμογή του ερωτηματολογίου στα κυπριακά δεδομένα (Λεοντίου et al., 2011). Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 33 συνδυαστικές ερωτήσεις. Ο διαμοιρασμός των ερωτηματολογίων έγινε τυχαία. Στατιστική ανάλυση: Υπολογίστηκε η συχνότητα, η μέση τιμή και η τυπική απόκλιση, διάμεσο , ελάχιστη και μέγιστη τιμή των μεταβλητών. Ο έλεγχος των Kolmogorov-Smirnov και τα διαγράμματα κανονικότητας χρησιμοποιήθηκαν για τον έλεγχο της κανονικής κατανομής των ποσοτικών μεταβλητών. Για τη διερεύνηση της ύπαρξης σχέσης μεταξύ μιας ποσοτικής μεταβλητής που ακολουθούσε την κανονική κατανομή και μιας διχοτόμου μεταβλητής χρησιμοποιήθηκε ο έλεγχος t (student’s t-test). Για τη διερεύνηση της ύπαρξης σχέσης μεταξύ μιας ποσοτικής μεταβλητής που ακολουθεί την κανονική κατανομή και μιας διατάξιμης μεταβλητής χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης του Spearman (Spearman’s correlation coefficient). Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε ίσο με 0,05. Αποτελέσματα: Τα κυριότερα αποτελέσματα καταδεικνύουν γενικά μέτριες προς θετικές στάσεις των Κύπριων Νοσηλευτών που εργάζονται σε ΜΕΘ απέναντι στη χρήση της Πληροφορικής Υγείας. Η μέση βαθμολογία στάσεων ήταν 3,1 που δηλώνει μέτρια προς θετική στάση των εργαζόμενων. Η τυπική απόκλιση ήταν 0,6, η διάμεσος ήταν 3,1, η ελάχιστη τιμή ήταν 1,8 και η μέγιστη τιμή 4,6. Θετικότερες στάσεις παρουσιάζουν οι πιο έμπειροι και μεγάλοι σε ηλικία νοσηλευτές και του δημόσιου τομέα. Βασικότερα εμπόδια στη χρήση πληροφορικής υγείας οι Κύπριοι νοσηλευτές δηλώνουν την έλλειψη επαρκούς εξοπλισμού τεχνολογίας και την έλλειψη κινήτρων. Συμπέρασμα: Τα μηνύματα για καθολική αναβάθμιση και ψηφιοποίηση των δεδομένων στο ΓεΣΥ είναι ενθαρρυντικά και υποσχόμενα καθώς η μεγαλύτερη μερίδα επαγγελματιών υγείας καταδεικνύει μέτρια προς θετική στάση στη χρήση της Πληροφορικής ειδικά σε ΜΕΘ. Σχεδόν οι μισοί, 53,5% πιστεύουν ότι οι ΗΥ συντομεύουν τις διαδικασίες και επιτρέπουν στο νοσηλευτικό προσωπικό να καταστεί αποδοτικότερο, το 36,9% ότι όσο πιο πολλοί ΗΥ υπάρχουν σε ένα οργανισμό τόσο λιγότερος ο όγκος εργασίας, το 31,6% ότι η αύξηση της χρήσης των ΗΥ θα επιτρέψει στους νοσηλευτές να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο για τη φροντίδα των ασθενών. Ωστόσο το 35,9% συμφώνησαν ότι τα νοσηλευτικά δεδομένα δεν συνάδουν με τους ΗΥ. Επίσης ποσοστό της τάξης του 28,1% από τους νοσηλευτές που μελετήθηκαν δηλώνουν ότι λόγω της χρήσης των ΗΥ το νοσηλευτικό προσωπικό θα αντιμετωπίζει περισσότερες δικαστικές αγωγές, γεγονός που καταδεικνύει φοβία και από αυτό συμπεραίνεται αρνητική ή επιφυλακτική στάση απέναντι στην Πληροφορική Προτείνεται μετά την εφαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων να γίνουν μελλοντικές έρευνες για την διαμόρφωση της στάσης των νοσηλευτών αξιοποιώντας τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας για σκοπούς σύγκρισης και ενίσχυσης του νοσηλευτικού έργου, βελτιώνοντας την παροχή της ποιοτικής φροντίδας του ασθενή. Συνίσταται επίσης εθνικές μελέτες που να αφορούν ευρύτερα την πληροφορική της Υγείας και τους Νοσηλευτές.
Keywords: Πληροφορική της Υγείας; Στάσεις Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές; Υγεία; Νοσηλευτές ΜΕΘ; Νοσηλευτές; Πληροφοριακά συστήματα Υγείας; Health Informatics; Electronic Computing Attitudes; Health; ICU Nurses; Nurses; Health Information Systems