Οι Macchiaioli. Εικαστική δημκιουργία και πολιτική παρέμβαση στην Ιταλία του Risorgimento - Πέτρου, Παναγιώτα (δ, 2021)
Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η ομάδα των Ιταλών ζωγράφων Macchiaioli στο περιβάλλον του Risorgimento. Στη διατριβή διερευνώνται οι συνθήκες συγκρότησης της ομάδας στη Φλωρεντία στα μέσα του 19ου αιώνα και η κοινή δραστηριότητα των μελών της. Σχολιάζονται οι νεωτερικές, αντιακαδημαϊκές τους αναζητήσεις και η πολιτική τους στράτευση στο περιβάλλον αναβρασμού του Risorgimento και παρουσιάζονται έργα με σχετικό περιεχόμενο. Επισημαίνεται η σημασία των συναντήσεών τους στο Caffè Michelangiolo και εξετάζονται οι καλλιτεχνικές τους αντιλήψεις μέσα από κείμενα που παράγονται στη σύντομη διάρκεια δραστηριότητας της ομάδας (1855-1862) αλλά και στη συνέχεια. Παρουσιάζονται σύντομα βιογραφικά καλλιτεχνών της ομάδας μαζί με έργα τους και σχολιάζεται η θεματολογία τους. Ειδική έμφαση δίνεται στη διαμόρφωση της τεχνοτροπίας των Macchiaioli, στην οποία οφείλουν το (αρχικά υποτιμητικό) όνομά τους. Αναλύεται η τεχνική «macchia» που επινόησαν και στοιχεία της θεωρητικής της τεκμηρίωσης. Στη διατριβή αξιοποιείται υλικό από άρθρα και άλλα τεκμήρια των ζωγράφων της ομάδας για τον προσδιορισμό των καλλιτεχνικών τους επιδιώξεων. Παρουσιάζονται κείμενα με απόψεις των υποστηρικτών τους στην κριτική που ασκείται στο έργο τους και θεωρητικές τοποθετήσεις για την αισθητική θεμελίωση των εικαστικών πειραματισμών της ομάδας, σε μεταγενέστερη φάση. Επιπλέον, εξετάζεται το σύγχρονο ερευνητικό ενδιαφέρον για τους Macchiaioli μέσα από την παρουσίαση μιας σειράς εκθέσεων των τελευταίων χρόνων και τέλος, απορρίπτεται η τοποθέτηση ότι η ομάδα αντιπροσώπευσε έναν πρώιμο ιταλικό ιμπρεσιονισμό, ο οποίος προηγήθηκε του γαλλικού κατά μία δεκαετία.
Keywords: Macchiaioli; Risorgimento