Ο κινηματογράφος του Θόδωρου Αγγελόπουλου: αντι-ηγεμονική νεωτερικότητα και μοντερνισμός στη Μεσόγειο - Μαυρουδής, Παρασκευάς (Τμήμα Καλών Τεχνών, Σχολή Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2020)
To κινηματογραφικό έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου αποτελεί μια εκ των σημαντικότερων περιπτώσεων μοντερνιστικού κινηματογράφου παγκόσμια, το οποίο, ως «μεσογειακή» δημιουργία, δύναται να ανακρίνει το κυρίαρχο αφήγημα περί νεωτερικότητας (γενικότερα) και μοντερνισμού (ειδικότερα), ως «αποκλειστικά παράγωγα» της βορειοδυτικής ηγεμονίας. Οι αντισυμβατικές, «καλλιτεχνικού σινεμά» δημιουργίες του, απεκδυόμενες την κερδοσκοπική προοπτική των χολυγουντιανών mainstream παραγωγών, αξιοποίησαν τις μεθόδους και τα μέσα του «μινιμαλιστικού» ιταλικού Nεορεαλισμού και των μεγάλων auteur του μοντέρνου ευρωπαϊκού σινεμά, και πέτυχαν τη ρηξικέλευθη ανανέωση της θεματολογίας και της αφηγηματικής γλώσσας, σε μια χρονική στιγμή που οι δυνατότητες στιλιστικής ανανέωσης έδειχναν να έχουν εξαντληθεί. Με τα ποιητικά του μονόπλανα, ο Αγγελόπουλος εξηγεί το δυστοπικό παρόν ανακαλώντας την ιστορική μνήμη, αποθεώνει τη βραδύτητα ως φιλοσοφία ζωής, υπερβαίνει (ατομικά και κοινωνικά) όρια, αμφισβητεί και αποδομεί ταυτότητες, στοχεύοντας στην ουτοπία. Στην ύστερη φάση του έργου του, έθεσε ως στόχο τη θεμελίωση μιας νέας πολιτικής για πολιτιστική οικουμενικότητα, ενάντια στη νεοφιλελεύθερη διεθνοποίηση που επιτρέπει την ισοπεδωτική κυριαρχία του κεφαλαίου, τη διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και την πλήρη ηθική παρακμή.
Keywords: Θεόδωρος Αγγελόπουλος--Κινηματογραφικό έργο; Μοντερνιστικός κινηματογράφος; Νεωτερικότητα (γενικότερα); Μοντερνισμός (ειδικότερα); Theodoros Aggelopoulos’--Cinematic work; Modernist cinema; Modernity (in general); Modernism (in particular)