Διερεύνηση της επίδρασης της παιχνιδοποιημένης μάθησης σε χώρους πολιτισμικής κληρονομιάς μέσω της χρήσης περιβαλλόντων εκτεταμένης πραγματικότητας - Souropetsis, Markos (My University, 2023)
Με βάση το ότι ολοένα και περισσότερο θεωρείται σημαντικό να εξεταστούν οι διαδικασίες μάθησης όσον αφορά στην τεχνολογικά διαμεσολαβημένη μάθηση κατά τις εκπαιδευτικές επισκέψεις, είτε με φυσική παρουσία είτε εικονικά, σε χώρους πολιτισμικής κληρονομιάς, αυτή η διδακτορική διατριβή στοχεύει να διερευνήσει περαιτέρω εάν η ενσωμάτωση τεχνολογιών εκτεταμένης πραγματικότητας και παιχνιδοποίησης επηρεάζει τις ψυχολογικές και συμπεριφορικές αλλαγές των μανθανόντων, και κατ’ επέκταση τις γνωστικές τους διαδικασίες. H διατριβή υιοθετεί την προσέγγιση της σχεδιαστικής έρευνας για να διερευνήσει τις διαδικασίες μάθησης σε συνθήκες μη τυπικής μάθησης, κατά τη χρήση δυο παιχνιδοποιημένων μαθησιακών περιβαλλόντων εκτεταμένης πραγματικότητας. Η πρώτη έρευνα εξέτασε το βαθμό στον οποίο η χρήση ενός παιχνιδοποιημένου περιβάλλοντος επαυξημένης πραγματικότητας κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής επίσκεψης σε ένα χώρο πολιτισμικής κληρονομιάς, επηρέασε τη μαθησιακή επίδοση και τα μαθησιακά κίνητρα μαθητών/ριών Στ’ τάξης Δημοτικού. Σε αυτή συμμετείχαν 59 μαθητές/ριες, οι οποίοι/ες επισκέφτηκαν έναν χώρο πολιτισμικής κληρονομιάς. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσα από μια προ-πειραματική μελέτη μιας ομάδας προ-δοκιμής/μετα-δοκιμής. Τα αποτελέσματα της ποσοτικής ανάλυσης έδειξαν πως η χρήση παιχνιδοποιημένων περιβαλλόντων μάθησης επαυξημένης πραγματικότητας κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικών επισκέψεων σε χώρους πολιτισμικής κληρονομιάς ενίσχυσε τα κίνητρα και τη μάθηση των μαθητών/ριών. Η δεύτερη έρευνα ακολούθησε ένα πειραματικό σχεδιασμό και διερεύνητιςτις διαφορές στη μαθησιακή επίδοση και τα μαθησιακά κίνητρα φοιτητών/ριών κατά την εικονική επίσκεψη σε χώρο πολιτισμικής κληρονομιάς με τη χρήση ενός παιχνιδοποιημένου περιβάλλοντος εικονικής πραγματικότητας, σε σύγκριση με ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας χωρίς στοιχεία παιχνιδοποίησης. Το δείγμα της έρευνας αποτελείτο από 46 φοιτητές/ριες τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε ερωτηματολόγια τα οποία δόθηκαν πριν και μετά την παρέμβαση. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η ενσωμάτωση της παιχνιδοποίησης σε περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας μπορεί να συμβάλει στην αύξηση ορισμένων μαθησιακών πτυχών καθώς και στη μεταβολή των παραγόντων που οδηγούν σε υψηλότερα κίνητρα. Τα αποτελέσματα της έρευνας συνεισφέρουν στη συζήτηση για την αξιοποίηση της παιχνιδοποίησης σε περιβάλλοντα εικονικής πραγματικότητας ως μία πιθανή παράμετρο που μπορεί να συνεισφέρει στην ενίσχυση των κινήτρων των μαθητών/ριών, κάνοντας τη μάθηση πιο αποτελεσματική. Τα αποτελέσματα και των δύο ερευνών οδήγησαν στην αναγνώριση ανοικτών εμπειρικών ζητημάτων που αφορούν στην εφαρμογή της προσέγγισης της παιχνιδοποίησης και τεχνολογιών εκτεταμένης πραγματικότητας για μάθηση για την πολιτισμική κληρονομιά. Η διατριβή ολοκληρώνεται με τη συζήτηση των περιορισμών της παρούσας έρευνας και την αναφορά μελλοντικών ερευνητικών βημάτων, όπως αυτά προκύπτουν μέσα από την έρευνα αυτή.
Keywords: Τεχνολογίες Εκτεταμένης Πραγματικότητας; Επαυξημένη Πραγματικότητα; Εικονική Πραγματικότητα; Παιχνιδοποίηση; Μάθηση; Πολιτισμική Κληρονομιά; Extended Reality Technologies; Augmented Reality; Virtual Reality; Gamification; Learning; Cultural Heritage