Ποιότητα ζωής ηλικιωμένων ασθενών με στεφανιαία νόσο στην Κύπρο - Δημητρίου, Μαρία (Τμήμα Νοσηλευτικής, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2012)
Εισαγωγή: Η ποιότητα ζωής, ως πολυδιάστατη έννοια, έχει πλέον καθιερωθεί ως ένας σημαντικός δείκτης αξιολόγησης των παρεμβάσεων στο χώρο της υγείας. Η στεφανιαία νόσος (ΣΝ) θεωρείται σήμερα, ως η πρώτη και συνηθέστερη αιτία θανάτου διεθνώς με ποσοστό 30%. Ιδιαίτερα ευάλωτη είναι η ομάδα των ηλικιωμένων ατόμων που είναι άνω των 65 ετών, αφού η ηλικία συνδέεται άμεσα με τη συννοσηρότητα και την εμφάνιση της ΣΝ. Σκοπός: Η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων ασθενών με ΣΝ και η συσχέτισή της με δημογραφικούς και άλλους παράγοντες μέσα από τις προσωπικές αντιλήψεις των ιδίων και των άμεσα εμπλεκομένων στη φροντίδα τους ατόμων από το στενό οικογενειακό τους περιβάλλον (συγγενείς). Υλικό και Μέθοδος: Ο σχεδιασμός της μελέτης ήταν περιγραφικός – συγκριτικός με συλλογή ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων. Το τελικό δείγμα περιελάμβανε 345 ηλικιωμένους ασθενείς με ΣΝ και 339 άτομα που άμεσα εμπλέκονταν στη φροντίδα τους (συγγενείς) από τρία δημόσια νοσοκομεία της Κύπρου και λήφθηκε με σειρά προσέλευσης για ιατρική επίσκεψη στις καρδιολογικές κλινικές από το Μάιο μέχρι το Δεκέμβριο του 2009. Η συλλογή των ποσοτικών δεδομένων έγινε με συνέντευξη και τη χρήση του ερωτηματολογίου SF-36v2. Παράλληλα, έγιναν 58 συνεντεύξεις με τυχαία δειγματοληψία και τη χρήση ημιδομημένου οδηγού για τη συλλογή ποιοτικών δεδομένων και τη διερεύνηση σε βάθος του θέματος. Αποτελέσματα: Η ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων ασθενών με ΣΝ, κυμάνθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα. Όσον αφορά όμως, στις επιμέρους διαστάσεις η ΠΖ των ηλικιωμένων ήταν ελαφρώς χαμηλότερη από αυτήν του αντίστοιχου γενικού πληθυσμού σε σχέση με μελέτες που έγιναν στον Ελληνικό και Τουρκικό πληθυσμό με δύο εξαιρέσεις. Συγκεκριμένα, βρέθηκε αρκετά χαμηλό επίπεδο (ΜΤ=51,50 vs 66,96 και 69,35) στη διάσταση του συναισθηματικού ρόλου, ενώ στο σωματικό πόνο βρέθηκε αρκετά υψηλό (ΜΤ=72,23 vs 62,03 και 60,69). Σε σχέση με την ποιότητα ζωής των ασθενών, μέσα από τις αντιλήψεις των ιδίων και των συγγενών τους, φαίνεται ότι οι δύο ομάδες συμφώνησαν στο επίπεδο της ποιότητας ζωής ότι ήταν ικανοποιητικό. Οι συγγενείς ανέφεραν ελαφρώς υψηλότερο επίπεδο ΠΖ στο ρόλο της VII σωματικής λειτουργικότητας και συναισθηματικό από τους ασθενείς, ενώ στη γενική και ψυχική υγεία ανέφεραν χαμηλότερο (P<0,05). Όσον αφορά τους παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την ΠΖ των ηλικιωμένων ασθενών με ΣΝ, αυτοί συνοψίζονται: στο φύλο, στην ηλικία, στο νόσημα, στο είδος της χειρουργικής επέμβασης, στην παρουσία συνοδού νοσήματος και στην παρουσία συζύγου. Σε σχέση με τα ποιοτικά δεδομένα, φαίνεται ότι οι συγγενείς συμφώνησαν με τους ασθενείς σε όλες τις διαστάσεις υγείας εκτός από τη γενική υγεία, ενώ εξέφρασαν κάποια παράπονα για τις υπηρεσίες υγείας. Υπογραμμίστηκε επίσης ο παράγοντας της προσωπικότητας, ως σημαντικός για την ανάπτυξη μηχανισμών αντιμετώπισης από τις επιπτώσεις της νόσου. Συμπεράσματα: Προτείνεται περαιτέρω έρευνα που να καλύπτει και τον ιδιωτικό τομέα υγείας, η δημιουργία μιας βάσης δεδομένων και η εισαγωγή ενός συστήματος διαχρονικής αξιολόγησης της ποιότητας ζωής των ασθενών με ΣΝ, καθώς και δημιουργία εξατομικευμένων προγραμμάτων αποκατάστασης.
Keywords: Ποιότητα ζωής; Στεφανιαία νόσος; Ηλικιωμένοι ασθενείς; Quality of life; Coronary Disease; Older people