Κυανοτοξίνες και η ανίχνευση τους - Μικρομμάτη, Γεωργία (Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος , Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος,Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2014)
Τα κυανοβακτήρια είναι αρχέγονα βακτήρια που η ύπαρξη τους χρονολογείται περίπου εδώ και 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Μπορούν να επιβιώσουν σε οποιοδήποτε οικοσύστημα, σε περιβάλλον χερσαίο ή υδάτινο, καθώς και σε ακραίες καιρικές συνθήκες, όπως παγετώνες, υψηλές και χαμηλές θερμοκρασίες. Στο υδάτινο περιβάλλον κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες τα κυανοβακτήρια έχουν αυξητική φάση, γνωστή ως ‘άνθιση’. Λόγω της άνθισης τους παράγονται οι κυανοτοξίνες, που προκαλούν διάφορα προβλήματα στην υγεία των ανθρώπων, των ζώων, αλλά και επιπτώσεις στα οικοσυστήματα. Οι κυανοτοξίνες χωρίζονται σε κατηγορίες ανάλογα με την χημική τους δράση και την τοξικότητα τους. Η αυξημένη εμφάνιση της ‘άνθισης’ των κυανοβακτηρίων καθώς και τα αυξημένα περιστατικά δηλητηριάσεων και θανάτων θηλαστικών και ψαριών από τις κυανοτοξίνες, ανησύχησαν την επιστημονική κοινότητα. Οι κυανοτοξίνες προκάλεσαν σοβαρές επιπτώσεις και στην υγεία των ανθρώπων, με αποκορύφωμα του μαζικού θανάτου στην Βραζιλία το 1996, λόγω ρυπασμένου νερού με τοξικά είδη κυανοβακτηρίων που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της αιμοκάθαρσης σε ασθενείς. Αυτά τα γεγονότα έδωσαν το έναυσμα στους επιστήμονες να ερευνήσουν περισσότερο αυτά τα περιστατικά, καθώς και ποια είναι τα αίτια που προκαλούν τις συγκεκριμένες επιπτώσεις. Με τα διάφορα πειράματα που διεξήχθηκαν και συνεχίζουν να διεξάγονται, αναπτύχθηκαν διάφορες μέθοδοι ανίχνευσης των κυανοτοξίνων, όπως και τοξικολογικές μέθοδοι για να διαπιστωθεί η τοξική τους δράση. Ο σκοπός της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης, είναι η αναφορά στα διάφορα είδη των κυανοτοξινών, η τοξική τους δράση, οι μέθοδοι και οι τοποθεσίες ανίχνευσης τους. Από την βιβλιογραφική ανασκόπηση διαφάνηκε ότι οι επιστήμονες δεν αρκέστηκαν μόνο στις μεθόδους ανίχνευσης και τοξικολογικές μεθόδους των κυανοτοξινών, αλλά προχώρησα και σε μεθόδους επεξεργασίας ρυπασμένου νερού για απομάκρυνση ή καταστροφή των κυανοτοξινών. Με βάσει αυτές τις επιστημονικές μελέτες οι χώρες που επηρεάζονται από τις κυανοτοξίνες εφάρμοσαν προγράμματα, θέσπισαν νόμους και ενημέρωσαν τον κόσμο, έτσι ώστε να προστατευτεί το περιβάλλον και η υγείας τους.
Keywords: Κυανοτοξίνες; Κυανοβακτήρια; Οικοσύστημα