Η χρήση της εναλλακτικής και επαυξητικής επικοινωνίας στο τομέα της λογοθεραπείας για αξιολόγηση και θεραπεία ατόμων με μειωμένη ή καθόλου λεκτική επικοινωνία - Σαμψών, Νικολέτα (Τμήμα Επιστημών Αποκατάστασης, Σχολή Επιστημών Υγείας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2017)
Εισαγωγή: Η Εναλλακτική και Επαυξητική Επικοινωνία (ΕΕΕ) είναι ένας τομέας που ολοένα και αναπτύσσεται χάριν της τεχνολογίας. Άτομα που αδυνατούν να επικοινωνήσουν μέσω της λεκτικής οδού έχουν πλέον την δυνατότητα να μεταδώσουν τις επιθυμίες τους, τις απόψεις τους και τις ανάγκες τους μέσω διαφόρων τεχνικών, μεθόδων και εργαλείων της ΕΕΕ. Στο πεδίο της ΕΕΕ, χρησιμοποιούνται διάφορα μοντέλα εκ των οποίων ένα από αυτά είναι το Participation Model το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από τους λογοπαθολόγους για τους σκοπούς της αξιολόγησης. Παρόλα αυτά υπάρχει ελλιπής πληροφόρηση σχετικά με τη διαδικασία αξιολόγησης που εφαρμόζεται από τους λογοθεραπευτές στην Κύπρο. Σκοπός: Ο σκοπός της συγκεκριμένης έρευνας ήταν να διερευνήσει την διαδικασία αξιολόγησης που ακολουθούν οι επαγγελματίες λογοθεραπευτές που εργάζονται στην Κύπρο σε άτομα με μειωμένη ή καθόλου λεκτική επικοινωνία. Τα επιμέρους ερευνητικά ερωτήματα ήταν: • Υπάρχει μια κατευθυντήρια γραμμή έστω και άτυπη που ακολουθούν οι επαγγελματίες λογοθεραπευτές για να αξιολογήσουν τα άτομα με μειωμένη ή καθόλου λεκτική επικοινωνία; • Ποιές πτυχές αξιολογούνται για να διαμορφωθεί η εξατομικευμένη θεραπευτική συνεδρία; Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίχθηκε στην ποιοτική προσέγγιση. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο αποτελούμενο από 52 ερωτήσεις ανοιχτού, κλειστού τύπου και ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. Πραγματοποιήθηκε μια πιλοτική έρευνα σε εγγεγραμμένους λογοθεραπευτές που εργάζονται στην Κύπρο. Στην παρούσα έρευνα συμμετείχαν δύο (n=2) εγγεγραμμένοι λογοπαθολόγοι οι οποίοι κατά τη διάρκεια της συλλογής των δεδομένων στήριζαν άτομα χωρίς λεκτική επικοινωνία. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι αρκετοί λογοπαθολόγοι προτίμησαν να μην συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο γιατί θεώρησαν ότι οι ερωτήσεις ήταν πολύ δύσκολες. Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχουν ελλιπής γνώσεις ως προς την αντιμετώπιση των ατόμων με μειωμένη ή καθόλου λεκτική επικοινωνία. Υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις ως προς την αξιολόγηση τόσο των ικανοτήτων των ατόμων όσο και σε επιμέρους στοιχεία όπως είναι το περιβάλλον, η αξιολόγηση και η κατάλληλη επιλογή εργαλείων και μεθόδων ΕΕΕ. Τέλος, φαίνεται να υπάρχει μια σύγχυση ανάμεσα στο ορισμό διαφόρων πτυχών όπως είναι η υποστηρικτική τεχνολογία, ο ορισμός των λειτουργικών απαιτήσεων καθώς και την διαφορά ανάμεσα στην δεξιότητα και την ικανότητα. Συμπεράσματα: Συμπεραίνεται ότι υπάρχει περιορισμένη γνώση σε σχέση με την αξιολόγηση ατόμων με μειωμένη ή καθόλου λεκτική επικοινωνία στο τομέα της ΕΕΕ. Αυτό προκύπτει από τον τρόπο και τα πεδία που όπως δηλώνουν οι λογοθεραπευτές αξιολογούν. Έτσι χρειάζεται άμεσα να υπάρχει εκπαίδευση ατόμων στην ΕΕΕ αλλά και η δημιουργία κατάλληλου πρωτοκόλλου αξιολόγησης.
Keywords: Εναλλακτική και επαυξητική επικοινωνία; Λογοπαθολόγοι; Αξιολόγηση; Μοντέλο συμμετοχής; Augmentative and alternative communication; Evaluation; Participation model; Speech pathologist