Η επίδραση της χρήσης του οξαλικού οξέος στις μέλισσες και στο παράσιτο Varroa destructor (Acari:Varroidae) - Ζούμος, Ανδρέας (My University, 2022)
Το παρασιτικό άκαρι Varroa destructor θεωρείται ο σημαντικότερος εχθρός της ευρωπαϊκής μέλισσας (Apis mellifera) παγκοσμίως. Ακαρεοκτόνα με χαμηλή τοξικότητα για τις μέλισσες χρησιμοποιούνται για τη καταπολέμηση του παρασίτου. Ένα βιολογικό ακαρεοκτόνο είναι το οξαλικό οξύ, που ωστόσο έχει συνδεθεί με αρνητικές επιπτώσεις στις μέλισσες. Ο σκοπός της παρούσας πτυχιακής εργασίας, είναι η διερεύνηση της μελισσοτοξικής και διασυστηματικής δράσης του οξαλικού οξέος έναντι του Varroa destructor, μέσω της τροφοδοσίας ενήλικων μελισσών Apis mellifera. Με βιοδοκιμές μέσω τροφής που πραγματοποιήθηκαν, διερευνήθηκε η οξεία μελισσοτοξική δράση του οξαλικού οξέος. Ενήλικες μέλισσες τροφοδοτήθηκαν με διάφορες συγκεντρώσεις (1000ppm, 2000ppm και 3500ppm) διαλυμάτων οξαλικού οξέος/σουκρόζης:νερού 1:1, και καταγράφηκε η ημερήσια θνησιμότητα μέχρι και 7 ημέρες μετά την επέμβαση. Το ποσοστό θνησιμότητας των μελισσών αυξήθηκε παράλληλα με την αύξηση της συγκέντρωσης οξαλικού οξέος στο διάλυμα τροφοδότησης και έφτασε μέχρι και 50,3% θνησιμότητα των μελισσών στις οποίες χορηγήθηκε διάλυμα συγκέντρωσης 3500 ppm, σε σύγκριση με τον μάρτυρα που το ποσοστό θνησιμότητας ήταν 18,3%. Ο μηχανισμός δράσης του οξαλικού οξέος δεν είναι γνωστός. Μελετήθηκε η διασυστηματική δράση του οξαλικού οξέος έναντι του ακάρεος Varroa destructor. Πραγματοποιήθηκε τεχνητή επιμόλυνση ενήλικων μελισσών με το άκαρι και χορήγηση οξαλικού οξέος με τις προαναφερθείσες συγκεντρώσεις και διαδικασία. Καταγράφηκε η θνησιμότητα των ακάρεων για 7 μέρες και εντοπίστηκε αύξηση της θνησιμότητας των ακάρεων με την αύξηση της συγκέντρωσης οξαλικού οξέος. Ύστερα από τροφοδότηση των μελισσών με 18,6 μL οξαλικού οξέος/μέλισσας, συγκέντρωσης 3500ppm παρατηρήθηκε θνησιμότητα του 18,7% των ακάρεων που παρασιτούσαν τις μέλισσες, σε αντίθεση με τον μάρτυρα που όλα τα ακάρεα επέζησαν. Τα αποτελέσματα αυτής της εργασίας καταδεικνύουν την ύπαρξη μελισσοτοξικής και πιθανής διασυστηματικής δράσης του οξαλικού οξέος έναντι του Varroa destructor, μέσω της τροφοδοσίας μελισσών.
Keywords: Οξαλικό οξύ; Βιοδοκιμές; Οξεία τοξικότητα μέσω τροφής; Apis mellifera; Varroa destructor; Oxalic acid; Bioassays; Oral acute toxicity