Προαγωγή Φωνολογικής Ευκρίνειας Μέσω Συστηματικής και Στοχευμένης Παρέμβασης σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας 3;7 - 4;7 ετών - Φιλίππου, Έλμα (My University, 2025)
Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής αποτέλεσε η προαγωγή φωνολογικής ευκρίνειας σε παιδιά με διαταραχές στους φθόγγους της ομιλίας (ΔΦΟ εφεξής) (Bowen, 2015; Bernthal, Bankston, & Flipsen, 2013). Διερευνήθηκαν θέματα που αφορούσαν την αποτελεσματικότητα μιας συστηματικής και στοχευμένης παρέμβασης για την προαγωγή της φωνολογικής ευκρίνειας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας 3;7– 4;7 ετών με διάγνωση ΔΦΟ. Η παρέμβαση διεκπεραιώθηκε μέσω ενσωμάτωσης φωνολογικά όμοιων λέξεων που απετέλεσαν τα θεραπευτικά ερεθίσματα. Απώτερος σκοπός της παρούσας έρευνας αποτέλεσε η κεφαλαιοποίηση και η αξιοποίηση των ιδιοτήτων λεξιλογίου (σημασιολογικής και φωνολογικής δομής) στην προαγωγή της βέλτιστης αποκατάστασης και φωνολογικού κέρδους που στοχεύει στη σταθερότητα, γενίκευση και διατήρηση της φωνολογικής ευκρίνειας όπως απορρέει μέσα από τη συστηματική φωνολογική παρέμβαση. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή πέντε συμμετεχόντων και περιλάμβανε τρεις φάσεις αξιολόγησης: προ-τεστ (pre-test), μετά-τεστ (post-test) και φάση παρακολούθησης (follow-up), μετά από διαμεσολάβηση χρόνου πέντε βδομάδων από την τελευταία πειραματική συνεδρία. Αξιολογήθηκαν τέσσερις βασικοί δείκτες ως εξαρτώμενες μεταβλητές όπως: το ποσοστό ταύτισης ολικής λέξης (ΠΤΟΛ) (whole word match-WWM), το ποσοστό ορθής παραγωγής συμφώνων (ΠΟΠΣ) (proportion of consonants correct- PCC), το μέγεθος του φωνητικού ρεπερτορίου (ΜΦΡ) (phonetic inventory size-PIS) και η κλίμακα καταληπτότητας (ΚΚ) (intelligibility in context scale score ICS). Τα αποτελέσματα κατέδειξαν σημαντική στατιστική διαφορά σε όλες τις μετρήσεις σε σχέση με το προ-τεστ το μετά-τεστ και τη φάση παρακολούθησης. Η ανάλυση του μεγέθους επίδρασης (Cohen's d) επιβεβαίωσε την ισχυρή επίδραση της παρέμβασης. Η έρευνα καταδεικνύει την αποτελεσματικότητα της χρήσης λέξεων οι οποίες ανήκουν στην ομάδα των πυκνών φωνολογικά γειτονιών στη βελτίωση της φωνολογικής ευκρίνειας και προτείνει την ενσωμάτωσή τους στα θεραπευτικά πρωτόκολλα για παιδιά που παρουσιάζουν διαταραχές στους φθόγγους της ομιλίας.
Keywords: Φωνολογική ευκρίνεια; λέξεις πυκνής φωνολογικής γειτνίασης; προσχολική ηλικία; φωνολογική παρέμβαση; διαταραχές φθόγγων ομιλίας