Βελτιστοποίηση της θερμής υδατικής εκχύλισης αντιμικτοβιακών φαινολικών συστατικών από το φυτό cistus salviifolius - Μάρκου, Δανάη (My University, 2025)
Η παρούσα εργασία στοχεύει στην βελτιστοποίηση της υδατικής εκχύλισης υποβοηθούμενης με υπερήχους για την ανάκτηση φαινολικών ενώσεων από το φυτό Cistus salviifolius L. με αντιμικροβιακή δράση έναντι των παθογόνων βακτηρίων Staphylococcus aureus και Pseudomonas aeruginosa. Για την υλοποίηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκε ο πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken για να διερευνηθεί η επίδραση τριών παραμέτρων και πιο συγκεκριμένα: (α) της θερμοκρασίας (70, 80 ,90°C), (β) της αναλογία υγρού-στερεού (75, 100, 125 mL g-1) και (iii) του χρόνου εκχύλισης (5, 10, 15 λεπτά). Η βελτιστοποίηση της εκχύλισης πραγματοποιήθηκε προς πέντε αποκρίσεις δηλ. τα ολικά φαινολικά συστατικά, τα ολικά φλαβονοειδή, τις ολικές συμπυκνωμένες ταννίνες και την αντιβακτηριακή δράση έναντι των βακτηρίων και Pseudomonas aeruginosa. Με βάση τον δείκτη επιθυμητότητας, οι βέλτιστες συνθήκες εκχύλισης για την μέγιστη ανάκτηση αντιμικροβιακών φαινολικών συστατικών ήταν η εκχύλιση σε θερμοκρασία 88°C με αναλογία υγρού (νερού)-στερεού 125 mL g-1 για χρονικό διάστημα 13 λεπτών. Τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας δείχνουν ότι οι παραπάνω συνθήκες εκχύλισης οδηγούν σε υδατικό εκχύλισμα του φυτού C. salviifolius L. με αυξημένη περιεκτικότητα σε ολικά φαινολικά συστατικά (388.8  25,3 mg ισοδύναμα γαλλικού οξέος ανά g φυτικού ιστού), ολικά φλαβονοειδή (35.4  2,6 ισοδύναμα κατεχίνης ανά g φυτικού ιστού) και ολικές συμπυκνωμένες ταννίνες (21.5  1,5 ισοδύναμα κατεχίνης ανά g φυτικού ιστού). Επίσης, παρουσιάζει σημαντική αντιμικροβιακή δράση έναντι των δυο βακτηρίων αν και η ικανότητα παρεμπόδισης ανάπτυξης του βακτηρίου Staphylococcus aureus είναι υψηλότερη. Συμπερασματικά, η παρούσα μελέτη περιγράφει χρήσιμες οδηγίες για την παραγωγή ενός υδατικού εκχυλίσματος του φυτού C. salviifolius L. με αξιόλογη αντιμικροβιακή δράση με ποικίλες εφαρμογές λόγω της μη χρήσης οργανικών διαλυτών.
Keywords: Cistus salviifolius; εκχύλιση υπερήχων; φαινολικές ενώσεις; φλαβονοειδή; αντιμικροβιακή δράση; μεθοδολογία απόκρισης επιφανειών; Cistus salviifolius L.; ultrasound-assisted extraction; phenolic compounds; flavonoids; antimicrobial activity; response surface methodology