Ανίχνευση μετάλλων στην λεκάνη απορροής του ποταμού Γαρύλλη - Δημοσθένους, Χρυστάλλα (Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος, Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2016)
Στην παρούσα Πτυχιακή Διατριβή (Π.Δ.) μελετήθηκε το θέμα της ανίχνευσης ρυπαντών στη λεκάνη απορροής του ποταμού Γαρύλλη. Οι ρυπαντές που απασχόλησαν την Π.Δ. είναι τα μέταλλα χρώμιο (Cr), νικέλιο (Ni), σίδηρος (Fe), μαγνήσιο (Mg), χαλκός (Cu) και ψευδάργυρος (Zn). Η παρούσα Π.Δ. εκπονήθηκε στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου υπό την επίβλεψη του Δρ. Πέτρου Γ. Σάββα. Η μελέτη αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την περιοχή καθώς τα προαναφερθέντα μέταλλα σε μεγάλες συγκεντρώσεις προκαλούν τοξικότητα στο περιβάλλον και στους ζωντανούς οργανισμούς. Η συγκεκριμένη περιοχή επιλέχθηκε λόγω του χαρακτηρισμού του Γαρύλλη από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) ως ποταμός με κακή βιολογική και χημική κατάσταση. Η έρευνα αυτή έχει διεξαχθεί στα πλαίσια του προγράμματος παρακολούθησης της κατάστασης των υδάτων και πραγματοποιήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία στο πλαίσιο της εναρμόνισης της Ευρωπαϊκής Οδηγίας Περί Υδάτων 2000/60/ΕΚ. Η κύρια πηγή ρύπανσης της περιοχής είναι ο σκουπιδότοπος Βατί, καθώς η διάθεση αποβλήτων στο χώρο είναι ανεξέλεγκτη τα τελευταία 35 σχεδόν χρόνια. Για την ανίχνευση των υπό μελέτη μετάλλων και της ρύπανσης πραγματοποιήθηκε δειγματοληψία από έξι σημεία (S1, S2, S3, S4, S5, S6), με τέσσερα δείγματα από την κάθε θέση εκτός της πρώτης (S1) που συλλέχτηκαν δύο, σύνολο 22 δείγματα δείγματα. Τα δείγματα συλλέχθηκαν κατά τους μήνες Νοέμβριο, Δεκέμβριο, Ιανουάριο και Μάρτιο για κάθε θέση, με εξαίρεση την πρώτη θέση όπου έγινε δειγματοληψία μόνο τον Νοέμβριο και τον Ιανουάριο. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε επεξεργασία των δειγμάτων (χώνευση με βασιλικό νερό) και ακολούθως έγινε ανάλυση τους με χρήση φασματοσκοπίας ατομικής απορρόφησης. Με την εξαγωγή και επεξεργασία των αποτελεσμάτων εντοπίστηκαν δείγματα με υψηλότερες συγκεντρώσεις μετάλλων από τα ανώτατα επιτρεπτά όρια που έχουν τεθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και ως εκ τούτου χαρακτηρίστηκαν ως σημεία ρύπανσης. Συνοψίζοντας, στην πλειοψηφία τους τα δείγματα υποδηλώνουν ότι η ρύπανση εμφανίζεται σημειακά ενώ υπήρχαν και σημεία με συνέχεια στην ρύπανση. Τα μέταλλα με υψηλότερες συγκεντρώσεις σε όλο το φάσμα της περιοχής ήταν το Cr και ο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου – Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος v Fe. Το Ni ήταν το μέταλλο που επιβεβαίωσε την ύπαρξη σημειακής ρύπανσης καθώς εμφανίστηκαν μόνο δύο σημεία με υψηλές συγκεντρώσεις, χωρίς καμία συνέχεια μεταξύ τους. Ο Cu εμφάνισε υψηλές συγκεντρώσεις σε αρκετά σημεία και επιβεβαίωσε την ύπαρξη συνέχειας στη ρύπανση από σημείο σε σημείο. Τέλος, το Mg και ο Zn παρουσίασαν πολύ μειωμένες συγκεντρώσεις, σε σχέση με τα ανώτατα επιτρεπτά όρια με αποτέλεσμα να μην θεωρούνται τα τελευταία δύο μέταλλα σημαντικοί ρυπαντές της υπό μελέτη περιοχής. Καταλήγοντας, δεν απαντώνται σε όλη την έκταση της υπό μελέτη περιοχής σημαντικές συγκεντρώσεις για όλα τα μέταλλα που εξετάστηκαν. Εντούτοις, η ρύπανση από τον σκουπιδότοπο στο Βατί φαίνεται να έχει φτάσει σε όλη την έκταση της περιοχής και ίσως μπορεί να συνεχίζει και έξω από την υπό μελέτη περιοχή.
Keywords: Μέταλλα χρώμιο; Νικέλιο; Μαγνήσιο; Ψευδάργυρος; Σίδηρος; Χαλκός; Ποταμός Γαρύλλης