Πρακτικές ανθρώπινου δυναμικού, καινοτομία και παραγωγικότητα στη επιχείρηση. Ο ρόλος της εμπιστοσύνης και της αφοσίωσης του προσωπικού - Μιχαήλ, Μιχάλης Α. (Τμήμα Διοίκησης Ξενοδοχείων και Τουρισμού, Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2019)
Τις τελευταίες δεκαετίες η σχέση των πρακτικών ανθρώπινου δυναμικού και της οργανωσιακής απόδοσης έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον. Το ενδιαφέρον των ερευνητών μέχρι πρόσφατα ήταν προσανατολισμένο στην άμεση σχέση (direct relationship). Παρά ταύτα αυτή η σχέση έχει χαρακτηριστεί ως ΄΄μαύρο κουτί΄΄ επειδή εξακολουθεί να υπάρχει ένα σημαντικό βιβλιογραφικό κενό σχετικά με τον μηχανισμό μέσω του οποίου οι συγκεκριμένες πρακτικές του ανθρώπινου δυναμικού επηρεάζουν την οργανωσιακή απόδοση. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η παρούσα διδακτορική διατριβή προχωρεί ένα βήμα παραπέρα και μελετά τρεις σημαντικές πρακτικές ανθρώπινου δυναμικού την εκπαίδευση, τις ανταμοιβές/ωφελήματα, και τις διαδικασίες πρόσληψης/επιλογής προσωπικού, επι της καινοτομίας και παραγωγικότητας του οργανισμού . Η μελέτη βασιζόμενη στη θεωρία της κοινωνικής ανταλλαγής (social exchange theory) και τη θεωρία των πόρων και ικανοτήτων (resource based view) θεωρεί ότι μεταξύ της σχέσης εκπαίδευσης, ανταμοιβών/ωφελημάτων, και διαδικασιών πρόσληψης/επιλογής προσωπικού, και της καινοτομίας και παραγωγικότητας μεσολαβεί (mediated) η αφοσίωση των εργαζομένων. Επίσης η μελέτη βασιζόμενη στη θεωρία προσδοκιών (expectancy theory) και τη θεωρία της μετασχηματιστικής ηγεσίας (transformational leadership) θεωρεί ότι η εμπιστοσύνη του προσωπικού προς την διοίκηση της επιχείρησης λειτουργεί ως μεταβλητή ρύθμισης (moderator) στη σχέση της εκπαίδευσης, ανταμοιβών/ωφελημάτων και διαδικασιών πρόσληψης /επιλογής προσωπικού, με την αφοσίωση του προσωπικού. Για να ελεγχθούν οι πιο πάνω υποθέσεις συντάχθηκε, ελέγχθηκε, δοκιμάστηκε, και διατέθηκε ερωτηματολόγιο στο σύνολο των διαθέσιμων μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων που πληρούσαν τα κριτήρια (50 και άνω εργαζόμενους) στην Κύπρο, με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία της Κυπριακής στατιστικής υπηρεσίας. Συγκεκριμένα παρελήφθησαν πίσω απαντημένα 1486 ερωτηματολόγια από 46 επιχειρήσεις. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο της γραμμικής παλινδρόμησης ( linear regression analysis). Τα ευρήματα υποστηρίζουν τις υποθέσεις σε μεγάλο βαθμό, και επιβεβαιώνουν τη θετική σχέση της εκπαίδευσης, των ανταμοιβών/ωφελημάτων και των διαδικασιών πρόσληψης /επιλογής προσωπικού, με την παραγωγικότητα και την καινοτομία του οργανισμού. Επίσης, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η αφοσίωση δρά ως μεταβλητή μερικής διαμεσολάβησης (partial mediation). Επιπρόσθετα τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη λειτουργεί ως μεταβλητή ρύθμισης στη σχέση εκπαίδευσή, και διαδικασίες πρόσληψης/επιλογής προσωπικού, με την αφοσίωση, αλλά μόνο σε υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης. Η συγκεκριμένη μελέτη συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση του μηχανισμού μέσω του οποίου οι τρεις πρακτικές ανθρώπινου δυναμικού, εκπαίδευσή, ανταμοιβές/ωφελήματα και διαδικασίες πρόσληψης/επιλογής προσωπικού, συσχετίζονται με την οργανωσιακή απόδοση. Συγκεκριμένα έχει αναδείξει τη σημασία της αφοσίωσης του προσωπικού ως μεταβλητής διαμεσολάβησης μεταξύ των προ- αναγραφέντων πρακτικών ανθρώπινου δυναμικού και της καινοτομίας και της παραγωγικότητας της επιχείρησης. Επιπρόσθετα, δεικνύει την επίδραση της εμπιστοσύνης των εργαζομένων προς τη διοίκηση της επιχείρησης στη σχέση των πρακτικών ανθρώπινου δυναμικού και της αφοσίωσης του προσωπικού.
Keywords: Πρακτικές ανθρώπινου δυναμικού; Εκπαίδευση; Ανταμοιβές; Πρόσληψη εμπιστοσύνη; Αφοσίωση; Human resource practices; Training; Rewards; Recruiting; Trust; Commitment