Μοντελοποίηση διαχρονικών μεταβολών χρήσεων-κάλυψης γης και Πρόβλεψη της μελλοντικής διαμόρφωσης τους - Πατσαλίδης, Σταύρος (Department of Civil Engineering and Geomatics, Faculty of Engineering and Technology, Cyprus University of Technology, 2019)
Ο πρωτοφανής ρυθμός μεταβολής του τοπίου που εμφανίζεται σε διαφορετικές κλίμακες και χρονικές περιόδους, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες παγκοσμίως. Οι περιβαλλοντικές και κοινωνικό-οικονομικές επιδράσεις που επιφέρουν αυτές οι αλλαγές, καθιστούν την ανάλυση των χωροχρονικών μεταβολών των χρήσεων γης, απαραίτητο εργαλείο για τους φορείς χάραξης πολιτικών. Οι στόχοι της παρούσας μελέτης καθορίζονται στα πλαίσια των προαναφαρθέντων, ως ο εντοπισμός των μεταβολών που έγιναν στις χρήσεις γης μεταξύ των ετών 1991-2019, η καταγραφή των παραγόντων που συνδέονται με τις μεταβολές αυτές και η πιθανή συνάφεια τους και τέλος, η προσομοίωση των αλλαγών που αναμένονται στο μέλλον (έτος 2029). Για το σκοπό αυτό, εφαρμόστηκε η υβριδική μέθοδος προσομοίωσης Cellular Automata – Artificial Neural Networks, χρησιμοποιώντας ως δεδομένα εισόδου χάρτες χρήσης γης, χάρτες πιθανοτήτων μετάβασης και τους παράγοντες που σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία επηρεάζουν τις μεταβολές αυτές. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εγγύτητα στο οδικό δίκτυο, η πυκνότητα του πληθυσμού και το υψόμετρο της περιοχής, είναι οι κυριότεροι παράγοντες που καθοδηγούν το δυναμικό σύστημα των χρήσεων γης και των μεταβολών τους. Μέσα από την ανάλυση παρουσιάστηκαν οι σημαντικές αλλαγές που σημειώθηκαν στην κατανομή του τοπίου στην επαρχία της Λάρνακας τα τελευταία 30 χρόνια και εκτιμήθηκε επίσης πως θα συνεχιστούν και δέκα χρόνια αργότερα. Όπως αναμενόταν, παρατηρείται σημαντική αύξηση των αστικών περιοχών και των υποδομών κατά 22.19 % - 52.83 τ.χλμ. με μέσο ρυθμό αύξησης 2.21 % ετησίως. Η ανάπτυξη αυτή βασίζεται σύμφωνα με τον πίνακα μετάβασης στην δόμηση 98.75 τ.χλμ εκτάσεων γεωργικής και άγονης γης και σε μόλις 4.61 τ.χλμ περιοχών φυτικής κάλυψης. Αύξηση παρατηρείται επίσης και στις εκτάσεις που καλύπτονται από βλάστηση, κατά 7.59 % - 13.22 τ.χλμ., με μέσο ρυθμό αύξησης 0.76 % ετησίως. Έκταση της τάξης των 52.81 τ.χλμ. προέρχεται από την κατηγορία Deforested areas, κάτι που ίσως να οφείλεται στις εποχικές αναπτύξεις των φυτών από τις γεωργικές δραστηριότητες. Στον ίδιο λόγο αποδίδεται και το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών της εν λόγο κατηγορίας, που παρουσιάζεται ως μετατροπή τους σε εδάφη (26.46 % - 46.04 τ.χλμ).
Keywords: Αλλαγές χρήσεων γης; Προσομοίωση μεταβολών χρήσεων γης; Τεχνητά Νευρωνικά Δίκτυα; Land use changes; Land use simulation; Cellular Automata; Artificial Neural Networks