Η βιοποικιλότητα των φυλλόβιων αρθρόποδων στο εσωτερικό και στα περιθώρια της καλλιέργειας τομάτας - Αποστολίδου, Χαρά (Τμήμα Γεωπονικών Επιστημών, Βιοτεχνολογίας και Επιστήμης Τροφίμων, Σχολή Γεωτεχνικών Επιστημών και Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, 2014)
Στην παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε ο προσδιορισμός της βιοποικιλότητας των αρθροπόδων σε συμβατικές καλλιέργειες τομάτες στην περιοχή της Παρεκκλησιάς της Κύπρου. Η μελέτη πεδίου έλαβε χώρα σε δεκαπέντε διαφορετικές καλλιέργειες από όπου και έγιναν δειγματοληψίες αρθροπόδων με χρήσης της μεθόδου beat sheet. Πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες μέσα στις καλλιέργειες και στα περιθώρια τους, σε τρείς διαφορετικές περιόδους. Η πρώτη περίοδος δειγματοληψιών πραγματοποιήθηκε από το φθινόπωρο του 2012 έως το χειμώνα του 2013, η δεύτερη το καλοκαίρι του 2013 και η τελευταία το φθινόπωρο του 2013 έως το χειμώνα του 2014 σε πέντε καλλιέργειες ανά χρονική περίοδο. Κατά τις δειγματοληψίες παγιδεύτηκαν συνολικά 37 διαφορετικά είδη κολεοπτέρων με συνολικό πληθυσμό 112 άτομα, 27 διαφορετικά είδη ημιπτέρων με συνολικό πληθυσμό 748 άτομα και 16 διαφορετικά είδη αραχνών με συνολικό πληθυσμό 104 άτομα. Επίσης παγιδευτήκαν αρθρόποδα που άνηκαν σε άλλες τάξεις όπως, λεπιδόπτερα, θυσανόπτερα, ορθόπτερα κ.α., κι αναγνωρίστηκαν όπου ήταν δυνατό σε επίπεδο είδους. Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει τα αποτελέσματα για τα κολεόπτερα, ημίπτερα και αράχνες. Οι δείκτες βιοποικιλότητας Shannon- Wiener και Simpson καθώς και οι αποκλίσεις από την ισοδιανομή που υπολογίστηκαν έδειξαν ότι η βιοποικιλότητα των περιθωρίων σε αρθρόποδα ήταν πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των τοματοκαλλιεργειών γεγονός που υποδεικνύει ότι η χρήση χημικών σκευασμάτων στην γεωργία, οδηγεί στην μείωση της βιοποικιλότητας. Επίσης υπήρξε μια μεγάλη διαφορά των αρπακτικών κολεοπτέρων εντός της καλλιέργειας με το περιθώριο, όπου υπήρχαν περισσότερα είδη. Σε αντίθετη περίπτωση τα αρπακτικά ημίπτερα ήταν σε μεγαλύτερους πληθυσμούς εντός της καλλιέργειας από ότι στο περιθώριο. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί αφού στην καλλιέργεια υπήρχαν φυτοφάγα αρθρόποδα τα οποία και καταναλώνουν και θα μπορούσε να υποδεικνύει ότι τα ωφέλιμα αρπακτικά ημίπτερα έχουν αποκτήσει ανθεκτικότητα ως προς τα εντομοκτόνα γεγονός που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση. Για την αξιολόγηση των καλλιεργειών και των περιθωρίων κατασκευάσαμε ένα δείκτη ενόχλησης που λάμβανε υπόψη τις καλλιεργητικές πρακτικές, την εδαφοκάλυψη κι άλλους παράγοντες. Τόσο για την τάξη των ημιπτέρων όσο και για την τάξη των κολεοπτέρων όσο αυξανόταν η ενόχληση τόσο στο περιθώριο όσο και εντός της καλλιέργειας τα είδη μειώνονταν. Τα είδη των αραχνών που καταγράφηκαν παρέμεναν σταθερά ανεξάρτητα με το επίπεδο της ενόχλησης . Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την εφαρμογή της μεθόδου beat sheet μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι θα ήταν προτιμότερο ως βιοδείκτες να χρησιμοποιηθεί η τάξη των ημιπτέρων κι όχι οι αράχνες.
Keywords: Συμβατικές καλλιέργειες τομάτες; Αρθρόποδα