Αξιολόγηση ωφέλιμων μικροοργανισμών από τον κυπριακό αμπελώνα για τη διαχείριση ασθενειών ξύλου της αμπέλου - Χατζηγιαννακού, Σπυριδούλλα (My University, 2024)
Οι ασθένειες του ξύλου της αμπέλου (Grapevine Trunk Diseases, GTDs) προκαλούν παγκοσμίως σημαντική μείωση της παραγωγής και της μακροζωίας των προσβεβλημένων φυτών. Η διαχείρισή τους βασίζεται κατά βάση στην προστασία των πληγών που δημιουργούνται κατά το ετήσιο κλάδεμα διαμόρφωσης. Παρά ταύτα η απαγόρευση της χρήσης αποτελεσματικών χημικών σκευασμάτων (π.χ. αρσενικώδες νάτριο, βρωμιούχου μεθυλίου, benomyl) αλλά και η απουσία αποτελεσματικών εναλλακτικών μεθόδων, ωθεί την έρευνα προς την ανεύρεση νέων δραστικών ουσιών και την ανάδειξη καλλιεργητικών πρακτικών που περιορίζουν το πρόβλημα. Στο πλαίσιο αυτό αξιολογήθηκε η ανταγωνιστική δράση βιολογικών παραγόντων (μυκήτων και βακτηρίων) που απομονώθηκαν από κυπριακούς αμπελώνες. Αρχικά, αξιολογήθηκε in vitro η ικανότητα παρεμπόδισης της μυκηλιακής ανάπτυξης πέντε παθογόνων που εμπλέκονται σε GTDs (Botryosphaeria dothidea, Neofusicoccum parvum, Phaeomoniella chlamydospora, Dactylonectria alcacerensis, D. torresensis) από στελέχη των μυκήτων Clonostachys rosea (ν=37), Epicoccum nigrum (ν=1), Fusarium oxysporum (ν=17), Xylogone sphaerospora (ν=3) και του γένους Trichoderma (ν=2), καθώς και των ριζοβακτηρίων Bacillus subtilis (4) και B. wiedmannii. (ν=1). Ακολούθησε in planta αξιολόγηση της προστατευτικής εφαρμογής επιλεγμένων στελεχών βιολογικών παραγόντων που παρουσίασαν υψηλά επίπεδα μυκηλιακής παρεμπόδισης έναντι δύο παθογόνων που εμπλέκονται στη ασθένεια της μελανής νέκρωσης των βραχιόνων (B. dothidea και N. parvum). Στην αξιολόγηση συμπεριλήφθηκε και το εμπορικό σκεύασμα Esquive® (Trichoderma atroviridae) ως θετικός μάρτυρας. Ο υψηλότερος μέσος έλεγχος της προσβολής από τον N. parvum παρατηρήθηκε από το ριζοβακτήριο Χ1Ζ (B. wiedmannii), τόσο στα 2 όσο και 5 εκατοστά από το σημείο προσβολής, σε ποσοστό 93,1 και 96,6% αντίστοιχα, σε σχέση με τον μολυσμένο μάρτυρα. Υψηλά ποσοστά παρεμπόδισης παρατηρήθηκαν και από την εφαρμογή του στελέχους Trichoderma 40b1 (76,8 και 91,1% στα 2 και 5 εκ. αντίστοιχα). Όσον αφορά το παθογόνο B. dothidea η πλειοψηφία των βιολογικών παραγόντων παρουσίασαν υψηλή επίπεδα παρεμπόδισης που κυμαίνονταν από 69,9 έως 54,5% και από 83,7 έως 65,9% σε απόσταση 2 και εκ. από το σημείο μόλυνσης, αντίστοιχα. Τέλος, είναι ενδιαφέρον να αναφερθεί επίσης ότι η αποτελεσματικότητα του εμπορικού σκευάσματος κυμάνθηκε μεταξύ 35,3 και 65,9%.
Keywords: Ασθένειες του ξύλου της αμπέλου (GTDs); ποικιλία Ξυνιστέρι; βιολογικοί παράγοντες; Grapevine trunk diseases (GTDs); Xynisteri variety; biological factors