Μνήμη, ανδρισμός και εθνική ταυτότητα : ελληνικά δημόσια μνημεία στη δεκαετία 1912-1922 - Σκορδής, Μηνάς (My University, 2024)
Η παρούσα διατριβή εξετάζει τον ρόλο των πολεμικών δημόσιων μνημείων και των τελετών μνημόνευσης στη διαμόρφωση της εθνικής και της έμφυλης ταυτότητας στο ελληνικό κράτος κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της δεκαετίας 1912-1922. Σε αντίθεση με τις περιπτώσεις της Δυτικής Ευρώπης, ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ελλάδα, παρά τη σημασία του και τις απώλειές του, πέρασε και εξακολουθεί να περνά απαρατήρητος από τη συλλογική μνήμη, καθώς λειτούργησε περισσότερο ως εισαγωγή για την μικρασιατική εκστρατεία και τελικά επισκιάστηκε από την κατάρρευση του βασικού εθνικού ιδεολογήματος, της Μεγάλης Ιδέας. Το συλλογικό τραύμα, οι νεκροί και οι ανάπηροι πολέμου, παρόλα αυτά, εργαλειοποιήθηκαν από τις κρατικές τελετές μνημόνευσης. Μέσα από την ηρωοποίηση των πεσόντων εκφράζεται η «συνέχεια» του έθνους, με τη σύνδεση του πρόσφατου πολεμικού παρελθόντος με τη μακρινότερη ένδοξη εκδοχή του, ενώ αποτέλεσε, επιπλέον, μια αφορμή για τον κοινωνικό φρονηματισμό των παλαιών πολεμιστών που έρεπαν προς τον κομουνισμό. Η ίδια η εμπειρία, όμως, των στρατιωτών, τόσο στο μέτωπο όσο και μετά την επιστροφή τους, ερχόταν σε άμεση σύγκρουση με το επίσημο αφήγημα περί ηρωισμού και εθνικού καθήκοντος.
Keywords: δημόσια μνημεία; ανδρισμός; εθνική ταυτότητα; μνήμη; Ελλάδα 1912-1922; public monuments; masculinity; national identity; memory; Greece 1912-1922